آقای رضا رضایی و همسرشان خانم مهناز رضایی که بیش از ۲۰ سال در هامبورگ زندگی کرده بودند، بدون فرزند و با دو خواهر و یک برادر برای هر یک از خود، فوت کردند. دارایی آنها شامل یک آپارتمان، حساب بانکی و چند دارایی مالی بود. پس از فوت، اختلاف میان وراث ایجاد شد و پرونده به دادگاه امور مدنی آلمان (Amtsgericht) ارجاع شد تا انحصار وراثت و سهم هر وارث مشخص شود.
روند طی شدن پرونده
۱. ثبت فوت و درخواست انحصار وراثت
وراث اصلی (خواهران و برادرها) به دفتر اسناد رسمی و دادگاه محل سکونت متوفی مراجعه کردند.
درخواست Erbschein (گواهی وراثت) ثبت شد.
۲. تشکیل پرونده در دادگاه
دادگاه ابتدا مدارک شناسایی و شناسنامههای ایرانی و گذرنامه وراث را بررسی کرد.
وکالتنامه ترجمهشده به آلمانی برای ارتباط با دادگاه ارائه شد.
۳. دعوت از وراث و بررسی شکایات احتمالی
یکی از خواهران مدعی شد که وصیتنامهای وجود دارد که سهم او را کاهش میدهد.
دادگاه درخواست بررسی وجود وصیتنامه را کرد.
۴. بررسی مدارک و داراییها
ارزش آپارتمان ارزیابی شد.
حساب بانکی و سرمایهگذاریها بررسی شدند.
دادگاه تاکید کرد که وراث ایرانی در آلمان مطابق Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) یعنی قانون مدنی آلمان عمل میکنند، نه قانون ایران.
جزئیات پرونده
داراییها:
- آپارتمان در هامبورگ به ارزش ۵۰۰,۰۰۰ یورو
- حساب بانکی مشترک ۷۰,۰۰۰ یورو
- سهام و سرمایهگذاری ۳۰,۰۰۰ یورو
وراث:
- خواهر اول، خواهر دوم و برادر آقای رضایی
- دو خواهر خانم رضایی
ادعاها:
- خواهر اول آقای رضایی ادعا کرد وصیتنامهای وجود دارد که همه داراییها به او تعلق میگیرد.
- باقی وراث این ادعا را رد کردند و خواستار تقسیم قانونی شدند.
بررسی دادگاه:
- دادگاه تایید کرد که وصیتنامه وجود ندارد یا اعتبار قانونی آن در آلمان اثبات نشده است.
- طبق قانون آلمان، وراث به طور مساوی بین وراث نسبی تقسیم میشوند.
حکم دادگاه
دادگاه Erbschein صادر کرد و داراییها به شرح زیر تقسیم شد:
| دارایی | سهم وراث |
|---|---|
| آپارتمان | سه سهم مساوی برای وراث آقای رضایی، دو سهم مساوی برای وراث خانم رضایی (جمعا پنج سهم تقسیم شد) |
| حساب بانکی | مشابه جدول بالا |
| سهام و سرمایهگذاری | مشابه جدول بالا |
هیچ یک از وراث نتوانست سهم دیگری را افزایش دهد، چون وصیتنامه معتبر ارائه نشده بود.
دادگاه همچنین تأکید کرد که هر گونه اختلاف آتی باید در دادگاه مدنی محل اقامت متوفیان بررسی شود.
اهمیت حقوقی
تطبیق قوانین ایرانی و آلمانی
- حتی اگر متوفیان ایرانی باشند، برای داراییهایشان در آلمان قانون آلمان حاکم است.
- وصیتنامههای ایرانی باید ترجمه و تأیید رسمی شوند تا اعتبار داشته باشند.
تعیین وراث بدون فرزند
- وراثت به شکل نسبی و بر اساس خویشاوندی قانونی تقسیم میشود.
- وراث ایرانی مقیم آلمان نباید انتظار داشته باشند تقسیم طبق قانون ایران انجام شود.
ثبت رسمی Erbschein
این سند الزامی است تا وراث بتوانند ملک یا حسابها را منتقل یا بفروشند.
نتیجهگیری برای ایرانیهای ساکن آلمان
اگر قصد تنظیم وصیتنامه دارید، حتماً به قوانین آلمان توجه کنید.
بدون وصیت معتبر، داراییها بر اساس قانون مدنی آلمان بین وراث نسبی تقسیم میشوند.
ترجمه رسمی و تأیید اسناد ایرانی الزامی است.
هر اختلاف یا ادعای خاص باید به دادگاه محلی ارائه شود و حل و فصل آن در دادگاه آلمان صورت میگیرد.
نکته عملی:
ایرانیان مقیم آلمان بهتر است دارایی و وصیت خود را در چارچوب قانون آلمان تنظیم کنند تا بعدا از پیچیدگیهای قانونی و اختلاف وراث جلوگیری شود.
برای انجام امور انحصار وراثت در ایران یا مشورت در این زمینه با من تماس بگیرید.