قوانین مربوط به ارث و وصیت در کشورهای مختلف تفاوتهای زیادی دارند و آشنایی با این تفاوتها برای ایرانیانی که در اروپا زندگی میکنند یا در ایران و آلمان دارایی دارند بسیار ضروری است. در این مطلب به مهمترین تفاوتهای قوانین ارث در آلمان و ایران میپردازم.
قوانین ارث در آلمان
در آلمان، ارث بر اساس قانون مدنی آلمان (BGB) و اصل «سلسله مراتب وراث» تعیین میشود. اولویت با همسر و فرزندان است و در صورت نبود آنها، والدین، خواهر و برادر و سپس سایر خویشاوندان وارد میشوند. همسر در صورت وجود فرزند معمولاً یکچهارم یا یکدوم دارایی را به ارث میبرد. همچنین آلمان امکان وصیتنامه رسمی و خصوصی را پیشبینی کرده است و وراث حق دارند در صورت تضییع سهم قانونی (Pflichtteil) ادعای حقوقی کنند.
قوانین ارث در ایران
در ایران، ارث بر اساس قانون مدنی و موازین شرعی (فقه اسلامی) تقسیم میشود. سهمالارث هر ورثه مشخص و غیرقابل تغییر است؛ مثلاً پسر دو برابر دختر سهم میبرد. همسر نیز سهم مشخصی دارد: یکهشتم برای زن و یکچهارم برای مرد (در صورت داشتن فرزند). در ایران برخلاف آلمان، امکان وصیت فقط تا یکسوم اموال وجود دارد و بیشتر از آن نیاز به رضایت ورثه دارد.
تفاوتهای اصلی میان آلمان و ایران
- مبنای تقسیم ارث:
در آلمان بر اساس قوانین مدنی و سلسلهمراتب خویشاوندان است، در ایران بر اساس شرع و قانون مدنی اسلامی. - سهم دختر و پسر:
در آلمان فرزندان به طور برابر ارث میبرند، اما در ایران سهم پسر دو برابر دختر است. - وصیتنامه:
در آلمان آزادی بیشتری برای وصیت وجود دارد، ولی در ایران فقط تا یکسوم اموال قابل وصیت است. - سهم همسر:
در آلمان بسته به شرایط بین یکچهارم تا یکدوم میتواند باشد، اما در ایران مقدار آن ثابت و محدودتر است.
نتیجه اینکه، ایرانیانی که در آلمان زندگی میکنند یا در هر دو کشور اموالی دارند، باید با این تفاوتها آشنا باشند تا در زمان تقسیم ارث و تنظیم وصیتنامه با مشکل قانونی مواجه نشوند.
